Hoşgeldiniz  

KAMÂLİZM EVRENSELDİR IX

Mehmet Zehir | 03 Aralık 2020 | Köşe Yazıları


Mehmet Zehir
mehmetzehir@hotmail.com.tr

MASON LOCALARININ KAPATILMASI I
9 Mayıs 1935 tarihinde yapılan CHP 4. Kurultay’ında kabul edilen 69. Maddeye
göre ‘’Uluslararası amaçlarla veya kökü dışarıda olan cemiyetlerin kurulması
yasaklanmıştı. Kurultay’da Mason Locaları’nın kapatılmasına dair görüşmelerin
yapıldığını CHP Umum Kâtip Muavini ve Cumhuriyet Locası Mason Üstadı Münir
AKKAYA 31 Mayıs 1935’te Mason Locası’na bilgi veriyor.
Bu haber üzerine Masonlar Yüksek Şurası ‘’ tatilde vukuu melhuz hadiseler
karşısında tedbir olmak üzere ‘’ gerek karargâhlara gerek mahfillere fesih kararı
tebliğ edilmeden önce bütün evrak ile bankalardaki paraların hükümetçe el
konulmadan emniyete alınmasına ve hiçbir kardeşin gazete veya bir dergiye
beyanatta bulunmamasına karar veriyor.’’
Bu konuyu yürütmek içinde yetkili bir komisyon kuruyor. Komisyon; büyük üstat
Ali Galip, büyük üstat Cevdet Hamdi, büyük üstat Şükrü Nazım, büyük üstat
Mustafa Reşit,Bahattin Lütfü Aydın, büyük Üstat Reşit Up’tan 11 Haziran
1935’te oluşturuluyor. Böylece Masonlar görüleceği gibi ‘’ uyku durumuna’’
geçirmişlerdir. Diğer yandan CHP Kurultay’ının 69. Maddesi kapsamında
hükümetin çalışmaları henüz ortada yoktur. Kapatılmaları ile alakalı bir tebliğ
yapılmamıştır.
Kendisi de Mason olan İçişleri Bakanı Şükrü Kaya, 1935 yılı Ekim ayında zamanın
hâkim büyük Üstat amiri İsmail Hürşit, büyük üstat Muhiddin Osman Omay,
Fuat Süreyya Paşa ve Muhib Nihat Kuran’ı bir heyet olarak Ankara’ya davet
eder. Bu heyete Ankara’da Devlet Şurası Başkanı Mustafa Reşit Mimaroğlu,
Ankara Valisi Nevzat Tandoğan ve Mason olan Milletvekili Rasim Ferit’de katılır.
Bu toplantıya çağrılan Masonların hepsi eski ve kabul edilmiş İskoç ritminde 33.
dereceye sahiptir.
Şükrü Kaya, Masonluğun kültürel ve sosyal faaliyetinin artık halk evleri ve halk
odalarının üstlendiğini hükümet olarak Masonluğun kapanması zamanının
geldiğini açıklayarak KONVAN( Masonlukta bağımsız delege ya da kuruluşların
bir araya gelerek yaptıkları toplantı) toplanmadan kapanma kararının hemen
orada verilmesini ister. Orada bulunan Üst düzey Masonlar, 9 Ekim 1935 ‘de
Anadolu Ajansı’na şu açıklamayı yaparlar.
‘’ Türk Mason Cemiyeti, memleketimizin sosyal tekâmülünü ve günden güne
artan muazzam terakkilerini nazara itibara alarak ve Türkiye Cumhuriyeti’nde
hâkim olan demokratik ve cidden laik prensiplerin tatbikatından doğan iyilikleri

müşahede ve cidden laik prensiplerin tatbikatından doğan iyilikleri müşahede
ederek faaliyetine bu hususta hiçbir kanun olmaksızın nihayet vermeyi ve bütün
mallarını memleketin sosyal ve kültürel kalkınmasına çalışan halk evlerine
teberrükü muvafık görmüştür.
Mason olan İçişleri Bakanı Şükrü Kaya resmi sıfatı itibariyle kamuoyuna durumu
şu sözlerle aktarmıştır:
‘’Türk Masonları kendi ideallerinin hükümetin esas programında dâhil
olduğunu görerek kendi teşkilatlarını kendileri fesih etmişlerdir. Hükümetin
bu iş üzerinde hiçbir teşebbüsü ve alakası yoktur.’’ 14 Ekim 1935 tarihli
Cumhuriyet Gazetesi ‘’ Türkiye Mason Locaları bir emirle kapatıldı’’ başlıklı
yazısında şöyle bir haber geçmiştir.
‘’ İçişleri Bakanlığı’ndan verilen emir üzerine Türkiye Mason Localarının
faaliyetine nihayet verilmiştir. Bu emir daha evvelce malum olduğundan tatili
faaliyet kararı verilmek üzere ‘’Türkiye Üstadı Azam Yüksek Maşrıktı’’
toplantıya çağrılmıştır. Türkiye Üstadı Azamı olan İstanbul Emlak Bankası
direktörü Muhiddin Osman, Türkiye Mason Localarını, yüksek makamdan aldığı
emir üzerine kapadığını arkadaşlarına bildirmiştir. Bu suretle Türkiye
Masonluğunun Adana, Ankara, Bursa, Edirne, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Muğla
diğer yerlerde bulunan müteaddit Locaları kapanmış, bunların emlaki hükümete
intikal etmiştir.
Bu kapatma sonrasında ya da kendi kendini uykuya yatırma döneminde
Localara gidemeyen Masonlar evlerde toplanmışlardır. Bu bekleme döneminde
bünyesini güçlendirmek için kıdemli birkaç Mason 33. Dereceye terfi ettirilir.
1938 yılında ideal, 1939 yılında da kültür ve ülkü sembolik Locaları kurulur.
Sonradan 1,2,3, numaralar ile anılacak olan bu Localar İsmet İnönü’nün bilgisi
dâhilinde sessizce ve en alt düzeyde faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Üç Loca ve
Yüksek Şura hiçbir zaman kapanmadan faaliyetlerine devam etmişlerdir.
Danıştay Daireleri Genel Kurulu 9 Mart 1951 tarih, 176 sayılı ve Yargıtay 1.
Hukuk Dairesi Kararları ile İstanbul, Ankara ve İzmir Lokalleri geri alınarak
faaliyetlere devam etmiştir.
Kaynak: Celil Layiktez (Önceki Büyüküstad Yardımcısı)
Türkiye’de Masonluk Tarihi Cilt: Başlangıç (1721-1956) Yenilik Basımevi İstanbul
1999

44 Kez Görüntülendi.
Etiketler:
Yorumunuz
Konu hakkındaki görüşleriniz nelerdir?

EN SON HABERLER

© 2017 Haber Marmara Gazetesi Tüm Hakları Saklıdır ~ İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.